Aanleiding van het Expeditie-project

De groene sector staat voor grote opgaven. Denk aan verduurzaming, krapte op de arbeidsmarkt en veranderende vakkennis en vaardigheden. Dit vraagt om wendbare organisaties én medewerkers. Toch is leren en ontwikkelen in de groene sector minder vanzelfsprekend dan in veel andere sectoren. Daarom is het Expeditie-project 'LLO met Groene Persona's' gestart. Dit project moet leren en ontwikkelen in de groene sector stimuleren. Er zijn vier verschillende persona’s ontwikkeld. Deze persona’s laten zien wat een werkende belangrijk vindt in zijn of haar werk en via welke leervormen hij of zij het beste leert. Zo worden de verschillen tussen werkenden zichtbaar en bespreekbaar. Werkgevers kunnen hierdoor gericht werken aan een sterke leercultuur op de werkvloer.

Betrokken Expeditie-partijen

LTO Noord, Glastuinbouw Nederland en FNV voerden het Expeditie-project uit. Wageningen Universiteit voerde het onderzoek onafhankelijk uit. Uniek aan de Expeditie-regeling is de samenwerking tussen de praktijk en onderzoek. Samen valideren en ontwikkelen zij kennis, instrumenten en aanpakken.

Waar de Expeditie aan heeft gewerkt

De Expeditie onderzocht hoe persona’s toegepast kunnen worden in de praktijk. Ook onderzocht de Expeditie wat daarbij de succesfactoren zijn om leren en ontwikkelen te stimuleren en de leercultuur te versterken.

Het kernidee is simpel: kijk niet alleen naar wát medewerkers moeten leren, maar vooral naar hóe verschillende werkenden het liefst leren. Persona's brengen deze persoonlijke leerstijlen in kaart. Zo helpen ze dit gesprek op gang te brengen in HR-, team- en ontwikkelgesprekken.

In de praktijk weten werkgevers in de groene sector vaak niet goed hoe ze de Groene Persona’s kunnen gebruiken. Zij willen hiermee scholing en ontwikkeling in hun bedrijf verbeteren. Het project leert werkgevers de Groene Persona’s toe te passen in de praktijk. Daarvoor zijn pilots uitgevoerd bij bedrijven. In deze pilots is onderzocht hoe je de persona’s implementeert en wat de succesfactoren zijn. Zo is een aanpak ontwikkeld en getest bij ruim 30 bedrijven, met vier stappen:

  • Analyse. Een nulmeting via een vragenlijst en gesprekken met directie en medewerkers. Dit geeft inzicht in de huidige leercultuur en de ontwikkelbehoeften binnen de organisatie.
  • Dialoog. Een persona-test en workshops. Deze zorgen voor een gemeenschappelijke taal over leren en ontwikkelen binnen het team.
  • Interventie. Op basis van de inzichten volgen gerichte ontwikkelgesprekken, passende leerinterventies en maatwerkacties per bedrijf of afdeling.
  • Borging. De aanpak wordt verankerd in de HR-cyclus. Leidinggevenden krijgen praktische hulpmiddelen, zoals gesprekskaarten en persona-kaarten, en begeleiding waar nodig.

Onderzoek

Wageningen University & Research heeft het onderzoek uitgevoerd. Het onderzoek gaat over de implementatie van de persona’s in de groene sector. De onderzoekers keken welke factoren deze implementatie helpen of juist hinderen. Ook onderzochten zij of, en zo ja hoe, de houding van medewerkers ten opzichte van leren en ontwikkelen is veranderd.

Voor het onderzoek is de CIMO-logica gebruikt. CIMO staat voor Context, Interventie, Mechanisme en Outcomes. De outcomes zijn de resultaten die het onderzoek meet. Het gebruiken van de persona’s is de interventie. De mechanismes zijn de verklaringen die uit interviews naar voren komen: zij laten zien wanneer een interventie wel werkt en wanneer niet. De context is de lerende organisatie zelf. Het onderzoek combineert kwantitatieve methoden, zoals vragenlijsten, met kwalitatieve methoden, zoals interviews.

Welke resultaten heeft de Expeditie opgeleverd?

De Expeditie loopt nog waarbij worden gewerkt aan de volgende resultaten. De Expeditie levert een procesaanpak op om persona’s toe te passen in de bedrijfspraktijk. Ook levert de Expeditie praktische hulpmiddelen op om te werken met persona’s. Denk aan persona-kaarten voor leidinggevenden, meertalige versies van tests voor internationale teams en een uitgebreide toolbox met leerinterventies. Daarnaast geeft de Expeditie inzicht in de meerwaarde van het werken met persona’s en waarom implementatie soms mislukt of vastloopt.

Welke lessen en inzichten heeft de Expeditie opgeleverd?

Uit de pilots blijkt dat persona’s waardevol zijn als gespreksstarter. Medewerkers en leidinggevenden herkennen zich in de profielen. Hierdoor worden ontwikkelgesprekken concreter en leveren ze actie op. Het onderzoek naar het gebruik van persona’s laat verder het volgende zien:

  • Blijvend effect vraagt om meer dan een test. Een combinatie van meting, dialoog, passende interventies en borging versterkt elkaar en zorgt voor duurzame impact.
  • De context is bepalend. Belangrijke succesfactoren zijn onder andere tijd en mandaat vanuit directie en leidinggevenden, maatwerk per bedrijf en periodieke herhaling, bijvoorbeeld bij personeelsverloop.
  • Vervolgonderzoek: door benchmarking herkennen bedrijven hun leerklimaat sneller. Extra interviews en casestudies in 2026 helpen om beter te begrijpen welke mechanismen werken.

Tips voor anderen

De aanpak met persona’s is relevant voor sectoren met veel werkend leren, tijdsdruk en uiteenlopende werknemers. Juist daar is maatwerk in ontwikkeling nodig, en schiet een aanpak die voor iedereen hetzelfde is, tekort.

  • Overdraagbare methode voor werkplekleren. Door leerprofielen te herkennen en bespreekbaar te maken, kunnen organisaties in andere sectoren gerichte gesprekken voeren. Zo kiezen zij passende interventies om leren en ontwikkelen te stimuleren.
  • Laagdrempelige taal voor leren in elke sector. De persona-aanpak biedt een laagdrempelige taal om over leren te praten. Dit is waardevol in elke sector waar leren op de werkvloer speelt, niet alleen in de groene sector.

Meer informatie?

Voor meer informatie kun je contact opnemen met Erik Kaemingk, Projecttrekker Groene Persona’s,  erik@bureaukaemingk.nl